Όσα παραδέχτηκαν στα δικαστήρια

Η μεγαλύτερη υπόθεση απάτης στον χώρο της υγείας στην ιστορία των ΗΠΑ

Η GSK δήλωσε ένοχη και κατέβαλε 3 δισ. δολάρια. Μεταξύ των κατηγοριών: προώθηση της παροξετίνης (Paxil / Seroxat) για παιδιά και εφήβους, ηλικίες για τις οποίες δεν είχε ποτέ εγκριθεί, και παράλειψη αναφοράς δεδομένων ασφάλειας στις αρχές.

Ποιος έγραψε το άρθρο που παρουσίασε την παροξετίνη ως ασφαλή για εφήβους — το συμβόλαιο συγγραφής-φάντασμα των 17.250 δολαρίων και τα 22 ονόματα του χειρογράφου — βρίσκεται στην αδελφή σελίδα: Μέρος Ε της psychpractices.org.

[2] United States Department of Justice, Office of Public Affairs, 02.07.2012

Αντιψυχωσικό σε ηλικιωμένους με άνοια, παιδιά και άτομα με αναπηρία

Η Janssen, θυγατρική της Johnson & Johnson, δήλωσε ένοχη και ο όμιλος κατέβαλε πάνω από 2,2 δισ. δολάρια. Η εταιρεία παραδέχτηκε ότι προωθούσε τη ρισπεριδόνη (Risperdal) για «έλεγχο της επιθετικότητας και του άγχους σε ηλικιωμένους ασθενείς με άνοια» και για «διαταραχές συμπεριφοράς σε παιδιά» — χρήσεις που ο FDA δεν είχε εγκρίνει, σε πληθυσμούς όπου το ίδιο φάρμακο έφερε ήδη προειδοποίηση αυξημένης θνησιμότητας.

[3] United States Department of Justice, 04.11.2013

Το ίδιο μοτίβο, δύο ακόμη φορές

Η Eli Lilly κατέβαλε 1,4 δισ. δολάρια το 2009· παραδέχτηκε προώθηση της ολανζαπίνης (Zyprexa) σε ηλικιωμένους με άνοια. Η AstraZeneca κατέβαλε 520 εκατ. δολάρια το 2010 σε αστικό διακανονισμό — χωρίς ποινική κατηγορία και χωρίς ομολογία ενοχής — για να κλείσει τις κατηγορίες ότι προώθησε την κουετιαπίνη (Seroquel) σε επιθετικότητα, Αλτσχάιμερ, «διαχείριση θυμού», άγχος και άνοια — καμία από αυτές τις χρήσεις δεν ήταν εγκεκριμένη.

Και στις τέσσερις υποθέσεις ο στόχος ήταν ο ίδιος: ηλικιωμένοι σε ιδρύματα και παιδιά — πληθυσμοί που δύσκολα διαμαρτύρονται και σπάνια έχουν κάποιον να ελέγξει τη συνταγή τους.

[4] US DOJ · συγκεντρωτικά: ProPublica, «Big Pharma's Big Fines»

288 ημέρες ακροάσεων, 297 μάρτυρες, 18.714 σελίδες

Στο ιδιωτικό ψυχιατρικό νοσοκομείο Chelmsford του Σίδνεϊ, από το 1963 έως το 1979, εφαρμόστηκε η «θεραπεία βαθέος ύπνου»: ασθενείς διατηρούνταν σε φαρμακευτικά προκαλούμενο κώμα για ημέρες, συχνά με ταυτόχρονο ηλεκτροσόκ. Την έλαβαν περίπου 1.127 άνθρωποι.

Με Letters Patent της 14ης Σεπτεμβρίου 1988, ο Κυβερνήτης της Νέας Νότιας Ουαλίας συνέστησε Βασιλική Επιτροπή υπό τον δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου J. P. Slattery. Η Επιτροπή συνεδρίασε δημόσια 288 ημέρες, εξέτασε 297 μάρτυρες υπό εξαναγκασμό, έλαβε 522 τεκμήρια, παρήγαγε 18.714 σελίδες πρακτικών και υπέβαλε έκθεση 15 τόμων τον Δεκέμβριο του 1990.

Τι διαπίστωσε, κατά τα Κρατικά Αρχεία της Νέας Νότιας Ουαλίας: δεν δινόταν συναίνεση κατόπιν ενημέρωσης· οι φάκελοι ασθενών και τα πιστοποιητικά θανάτου παραποιούνταν παράνομα από ιατρούς· ελεγχόμενα φάρμακα χορηγούνταν από νοσηλευτικό προσωπικό χωρίς νόμιμη εξουσιοδότηση. Ο Επίτροπος χαρακτήρισε τη θεραπεία μη αποδεκτή.

Τουλάχιστον 24 ασθενείς πέθαναν σε σχέση με τη θεραπεία. Ανεξάρτητες καταγραφές δίνουν 23 έως 27, ανάλογα με το αν μετρώνται θάνατοι κατά τη θεραπεία, αμέσως μετά, ή μετά την έξοδο. Πολλοί επιζώντες υπέστησαν μόνιμη βλάβη — λοιμώξεις, πνευμονία, θρομβώσεις, κατάγματα, μακροχρόνια ψυχολογική βλάβη. Ο αριθμός όσων υπέστησαν μόνιμη βλάβη δεν προσδιορίστηκε ποτέ αριθμητικά και δεν τον επινοούμε.

Η θεραπεία είχε εγκαταλειφθεί στο Chelmsford από το 1979, πριν συσταθεί οποιαδήποτε έρευνα· το νοσοκομείο συνέχισε να λειτουργεί, μετονομασμένο από το 1980. Σήμερα απαγορεύεται από το άρθρο 83 του Mental Health Act 2007 της Νέας Νότιας Ουαλίας, μαζί με τη θεραπεία ινσουλινικού κώματος και την ψυχοχειρουργική. Οι μετέπειτα διαδικασίες κατά τριών ιατρών ήταν πειθαρχικές, ξεκίνησαν το 1991, ανεστάλησαν μόνιμα για λόγους δικονομικής δικαιοσύνης και δεν οδήγησαν ποτέ σε δίκη ή καταδίκη.

Ποιος το έφερε στο φως, και γιατί το λέμε: από το 1972 η νοσοκόμα Rosa Nicholson κατέγραφε παρατυπίες και παρέδιδε στοιχεία στην Επιτροπή Πολιτών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (CCHR), η οποία άσκησε πίεση για μια δεκαετία. Το αναφέρουμε ρητά επειδή η διάκριση είναι το νόημα αυτής της σελίδας: ο καταγγέλλων δεν είναι η πηγή της απόδειξης. Τα ευρήματα παρήχθησαν από δικαστή, υπό όρκο, με εξαναγκασμό μαρτύρων, και κατατέθηκαν στα κρατικά αρχεία. Θα ίσχυαν το ίδιο αν είχε καταγγείλει οποιοσδήποτε άλλος.

[39] State Archives and Records Authority of NSW, AGY-6764 · NRS-20949 (Royal Commission into Deep Sleep Therapy) · [40] Garton S. «Bailey, Harry Richard», Australian Dictionary of Biography, τόμ. 17 · [41] Walton M. Australas Psychiatry 2013;21(3):206–212 · [42] Mental Health Act 2007 (NSW), άρθρο 83 · [47] CCHR

Rexulti/Abilify: διακανονισμός για συμπεριφορές που δεν μοιάζουν με παρενέργεια

Στις 13 Νοεμβρίου 2025 το Ανώτερο Δικαστήριο του Κεμπέκ ενέκρινε εθνικό διακανονισμό CAD 4.750.000 για συλλογική αγωγή σχετικά με τη βρεξπιπραζόλη (Rexulti) — φάρμακο της ίδιας οικογένειας μερικών αγωνιστών D2 με την αριπιπραζόλη (Abilify). Η αγωγή αφορούσε ισχυρισμούς ανεπαρκούς έρευνας και παράλειψης προειδοποίησης για καταναγκαστικές συμπεριφορές: παθολογικό τζόγο, υπερφαγία, υπερβολικές αγορές, υπερσεξουαλικότητα.

Οι εναγόμενοι (Otsuka Canada, Lundbeck Canada) δεν παραδέχτηκαν καμία ευθύνη — πρόκειται για αστικό διακανονισμό, όχι ποινική ομολογία, νομικά διαφορετική διαδικασία από τις τρεις ομολογίες ενοχής παραπάνω. Η ίδια η δικαστική έγκριση δεν ορίζει σταθερά ποσά ανά αιτούντα: κατανέμει το ποσό με ποσοστά ανά κατηγορία βλάβης επί δεξαμενής περίπου CAD 2.850.000, με αναλογική προσαρμογή ανάλογα με τον τελικό αριθμό εγκεκριμένων αιτήσεων. Δημοσιογραφικοί υπολογισμοί που κυκλοφόρησαν (περίπου CAD 6.500–102.600 ανά αίτηση) προκύπτουν διαιρώντας κάθε ποσοστό με μια εκτίμηση αριθμού αιτούντων — δεν εμφανίζονται έτσι στην ίδια τη δικαστική απόφαση.

Αν από τότε που ξεκινήσατε αριπιπραζόλη ή βρεξπιπραζόλη έχετε παρατηρήσει νέα ή αυξανόμενη παρόρμηση για τζόγο, ψώνια, φαγητό ή σεξ που δύσκολα ελέγχεται — ακόμη κι αν μοιάζει με δική σας επιθυμία και όχι με παρενέργεια — αυτό ακριβώς καλύπτει η προειδοποίηση, και αξίζει να το πείτε στον γιατρό σας. Η FDA είχε ήδη εκδώσει αντίστοιχη προειδοποίηση για την αριπιπραζόλη το 2016· η συμπεριφορά συνήθως υποχωρεί με μείωση δόσης ή διακοπή υπό ιατρική παρακολούθηση — όχι με μονομερή διακοπή.

[53] Cour supérieure du Québec, Jugement d'approbation d'un règlement, dossier n° 500-06-000948-188, 13.11.2025 (Otsuka Canada Pharmaceutical Inc. & Lundbeck Canada Inc.)

Adderall με βιντεοκλήση: η πρώτη ποινική δίωξη για συνταγογράφηση μέσω τηλεϊατρικής, και πού βρίσκεται σήμερα

Η Done Global είναι ψηφιακή εταιρεία υγείας στις ΗΠΑ που παρείχε συνταγές διεγερτικών για ΔΕΠΥ ενηλίκων μέσω τηλεϊατρικής. Το κατηγορητήριο της 12ης Ιουνίου 2024 μιλούσε για πάνω από 40 εκατομμύρια χάπια και έσοδα άνω των 100 εκατ. δολαρίων· το Υπουργείο Δικαιοσύνης το παρουσίασε ως «την πρώτη ποινική δίωξη για διανομή ελεγχόμενων ουσιών μέσω τηλεϊατρικής από ψηφιακή εταιρεία υγείας», με την υποχρεωτική υπενθύμιση ότι «ένα κατηγορητήριο είναι απλώς ισχυρισμός». Η συνέχεια δεν είναι ισχυρισμός.

Στις 18 Νοεμβρίου 2025 οι ένορκοι έκριναν την ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλο ένοχη και στις επτά κατηγορίες — συνωμοσία για διανομή ελεγχόμενων ουσιών, τέσσερις πράξεις διανομής, συνωμοσία για απάτη στον χώρο της υγείας, συνωμοσία για παρακώλυση δικαιοσύνης — και τον κλινικό διευθυντή στις έξι. Τα νούμερα που στέκουν μετά τη δίκη, κατά την ανακοίνωση της ποινής: πάνω από 37 εκατομμύρια χάπια και 12,3 εκατ. δολάρια από ασφαλιστές. Η απόφαση επιβολής ποινής της 7ης Ιουλίου 2026, το ίδιο το δικαστικό έγγραφο και όχι περίληψή του, ορίζει 72 μήνες φυλάκιση, πρόστιμο 1 εκατ. δολαρίων και κατάσχεση 91,3 εκατ. δολαρίων· για τον κλινικό διευθυντή το Υπουργείο ανακοίνωσε 24 μήνες. Κατά την τελευταία μας επαλήθευση (Σεπτέμβριος 2026) η καταδίκη δεν είναι αμετάκλητη: δηλώσεις έφεσης κατατέθηκαν στο φάκελο της υπόθεσης τον Ιούλιο, τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2026, η αποζημίωση ορίστηκε «προς προσδιορισμό», και η ίδια η εταιρεία κατηγορείται χωριστά από τον Δεκέμβριο του 2025 — υπόθεση εκκρεμής, χωρίς ομολογία ή ετυμηγορία. Αυτή η σελίδα θα ενημερωθεί όταν κριθούν.

Η Cerebral, ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής, δεν έφτασε σε δίκη. Με συμφωνία μη δίωξης της 1ης Νοεμβρίου 2024, που ανακοινώθηκε στις 4 Νοεμβρίου από την Εισαγγελία της Ανατολικής Νέας Υόρκης, δέχθηκε κατάσχεση 3,65 εκατ. δολαρίων, με πρόστιμο 2,92 εκατ. σε αναστολή, και — όπως προβλέπουν οι συμφωνίες αυτού του τύπου — παραδέχτηκε ότι τα πραγματικά περιστατικά «συνιστούν πιθανές παραβάσεις του νόμου, συγκεκριμένα απόπειρα διανομής ελεγχόμενων ουσιών». Είχε σταματήσει τη συνταγογράφηση ελεγχόμενων ουσιών από τον Οκτώβριο του 2022 και δεσμεύτηκε να μην την επαναλάβει.

Το πλαίσιο, από τις ίδιες τις αρχές. Οι δύο εταιρείες λειτούργησαν μέσα σε ένα παράθυρο: από τον Μάρτιο του 2020 η DEA επέτρεψε τη συνταγογράφηση ελεγχόμενων ουσιών χωρίς καμία διά ζώσης εξέταση, και η ρύθμιση, με τέταρτη παράταση στις 31 Δεκεμβρίου 2025, ισχύει ακόμη. Στην κοινή τους επιστολή της 1ης Αυγούστου 2023 για την έλλειψη διεγερτικών, FDA και DEA έγραψαν ότι η διανομή τους αυξήθηκε κατά 45,5% από το 2012 ως το 2021 — χωρίς να κατονομάζουν την πηγή του αριθμού — και ότι η έλλειψη συνεχίζεται «σε συνδυασμό με ποσοστά συνταγογράφησης διεγερτικών υψηλότερα από ποτέ». Η ίδια επιστολή προσθέτει κάτι που σπάνια αναφέρεται: οι κατασκευαστές πούλησαν μόλις το 70% περίπου της ποσόστωσης που τους είχε εγκριθεί. Το CDC, σε εμπορικά ασφαλισμένους, μέτρησε το ποσοστό ατόμων με τουλάχιστον μία συνταγή διεγερτικού από 3,6% το 2016 σε 4,1% το 2021, με τη μεγαλύτερη ετήσια άνοδο στις γυναίκες 15–44 ετών.

Τι δεν λέει αυτό το τεκμήριο: ότι η τηλεϊατρική είναι απάτη, ή ότι όσοι πήραν διάγνωση ΔΕΠΥ μέσω εφαρμογής δεν την είχαν. Λέει ότι ένα επιχειρηματικό μοντέλο κρίθηκε από ενόρκους ως διανομή ναρκωτικών — και ότι ο ανταγωνιστής το παραδέχτηκε πριν φτάσει εκεί.

[70] US DOJ, δελτίο τύπου 13.06.2024 · [71] Κατηγορητήριο, US v. He & Brody, N.D. Cal. 3:24-cr-00329, 12.06.2024 · [72] Judgment, 20.07.2026 · [73] US DOJ, δελτίο τύπου 07.07.2026 · [74] USAO E.D.N.Y., συμφωνία μη δίωξης Cerebral Inc., 04.11.2024 · [75] Federal Register 88 FR 30037, 10.05.2023 · [96] Federal Register 90 FR 61301, 31.12.2025 · [76] FDA–DEA, κοινή επιστολή 01.08.2023 · [77] Danielson ML κ.ά. MMWR 2023;72(13):327–332 · [95] Docket US v. He, δηλώσεις έφεσης 07–09.2026

Ένα παιδικό φάρμακο ΔΕΠΥ που αποτύγχανε στους ελέγχους — και 41,5 εκατ. δολάρια για να κλείσει η αγωγή

Το Quillivant XR είναι μεθυλφαινιδάτη σε πόσιμο εναιώρημα παρατεταμένης αποδέσμευσης, εγκεκριμένη στις ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο του 2012 για ΔΕΠΥ. Το ρυθμιστικό εύρημα προηγήθηκε της αγωγής κατά πέντε χρόνια: στην προειδοποιητική επιστολή της 26ης Μαρτίου 2018 προς την κατασκευάστρια Tris Pharma, η FDA κατέγραψε ότι πέντε παρτίδες του φαρμάκου απέτυχαν στον έλεγχο διάλυσης μέσα στο 2016, ότι τα εκτός προδιαγραφών αποτελέσματα ακυρώνονταν, ότι η μέθοδος ελέγχου τροποποιήθηκε «αρκετές φορές» εκτός της εγκεκριμένης αίτησης, και ότι το προϊόν ήταν «adulterated» κατά τον ομοσπονδιακό νόμο — ο νομικός χαρακτηρισμός της μη συμμόρφωσης με τους κανόνες παραγωγής, όχι διαπίστωση βλάβης. Πέντε παρτίδες είχαν ανακληθεί το 2017. Στις 27 Δεκεμβρίου 2021 η FDA έκλεισε τον φάκελο της επιστολής, κρίνοντας ότι οι παραβάσεις είχαν αντιμετωπιστεί επαρκώς.

Τον Νοέμβριο του 2023 η Πολιτεία του Τέξας, ύστερα από καταγγελία πρώην στελέχους τεχνολογίας της Tris, μήνυσε την Pfizer — κάτοχο της άδειας ως το 2018 — και την Tris για απάτη κατά του Medicaid: ότι από το 2012 ως το 2018 άλλαζαν τη μέθοδο ελέγχου ώστε το φάρμακο να «περνά», ενώ πιστοποιούσαν συμμόρφωση, και ότι παιδιά καλυπτόμενα από το πρόγραμμα έλαβαν αλλοιωμένο φάρμακο. Αυτά είναι ισχυρισμοί δικογράφου — και έμειναν ισχυρισμοί: η αξίωση κατά του διευθύνοντος συμβούλου απορρίφθηκε τον Ιούνιο του 2025 ελλείψει δικαιοδοσίας, και στις 19 Νοεμβρίου 2025 η Πολιτεία ανακοίνωσε διακανονισμό 41,5 εκατ. δολαρίων από τις δύο εταιρείες, χωρίς παραδοχή ευθύνης. Η αγωγή αποσύρθηκε οριστικά την επόμενη μέρα. Οι εταιρείες αρνήθηκαν κάθε ευθύνη. Το κείμενο της συμφωνίας και ο επιμερισμός του ποσού δεν έχουν δημοσιευτεί.

Τι στέκει ως εύρημα εδώ είναι η επιστολή της FDA — κλεισμένη το 2021 — και όχι το δικόγραφο. Το δικόγραφο ισχυρίζεται ότι το φάρμακο δεν δρούσε όπως έπρεπε· αν ίσχυε, για ένα παιδί με διάγνωση ΔΕΠΥ αυτό θα σήμαινε αύξηση δόσης ή αλλαγή φαρμάκου με βάση μια αποτυχία που δεν ήταν δική του. Αυτό δεν κρίθηκε ποτέ.

[78] FDA, Warning Letter προς Tris Pharma Inc., 26.03.2018 · [97] FDA, Close-Out Letter, 27.12.2021 · [79] Texas Attorney General, δελτίο τύπου 20.11.2023 · [80] State of Texas ex rel. Ahmed v. Pfizer Inc., Tris Pharma Inc., Mehta — First Amended Petition, Harrison County, Cause No. 23-1031 · [81] Texas Attorney General, δελτίο τύπου 19.11.2025 · [82] Unopposed Motion to Dismiss, 21.11.2025 (nonsuit with prejudice 20.11.2025)